HK Farm trích đăng lại bài viết trên báo Điện Biên Phủ về hiệu quả bước đầu trong việc sử dụng sử dụng đạm cá trồng rau tại tỉnh Điện Biên.

Đạm cá

Ðạm cá trồng rau còn mới và lạ với phần đông nông dân tỉnh ta. Ðạm cá là chế phẩm được làm từ cá, dùng để bón cho cây thay thế phân đạm vô cơ, đặc biệt là trong sản xuất rau an toàn. Loại đạm này không độc hại đối với sức khỏe con người, góp phần bảo vệ môi trường, đất đai và còn mang lại hiệu quả kinh tế cao so với việc sử dụng các loại đạm thông thường.

Đạm cá trồng rau

Từ giữa năm 2020, nhiều hộ dân trồng rau an toàn theo hướng GAP cơ bản trên địa bàn huyện Ðiện Biên đã được Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh hướng dẫn, chuyển giao quy trình sản xuất và đưa vào sử dụng đạm cá trồng rau để thay thế phân đạm vô cơ trong canh tác rau.

Hợp tác xã Rau an toàn thôn A1, xã Noong Luống, huyện Ðiện Biên là một trong những cơ sở đầu tiên sử dụng đạm cá để chăm bón các loại rau màu. Hơn 6 ha rau an toàn của 24 hộ thành viên hợp tác xã sử dụng loại chế phẩm đạm cá trồng rau mới này.

Nguyên liệu và sản xuất đạm cá

Nguyên liệu chính để làm đạm cá trồng rau bao gồm: Cá rô phi loại nhỏ hoặc các loại cá giá rẻ, xương, đầu, lòng cá...

Sau khi xay nhuyễn cá sẽ trộn với men vi sinh theo tỷ lệ 1:5 cùng với mật mía, có thể trộn thêm một số loại quả có mùi thơm để giảm mùi khó chịu của cá. Hỗn hợp này được ngâm ủ trong 60 ngày, mỗi tuần phải đảo, trộn 1 lần. Sau đó cho ra lọc bã là có thể sử dụng bón cho cây theo cách phun bằng bình.

Một tạ cá trung bình lọc được 100 lít đạm cá, khi sử dụng 1 lít đạm cá pha thêm 200 lít nước để phun. Vì vậy về giá nguyên liệu thì đạm cá trồng rau tương đối rẻ và tiết kiệm được phụ phẩm cá.

Các phản hồi ban đầu

Các hộ dân Hợp tác xã Rau an toàn thôn A1 bắt đầu sử dụng đạm cá từ tháng 7/2020. Theo người dân, loại đạm này có nhiều ưu điểm vượt trội so với các loại phân vô cơ khác hiện nay. Chị Ðào Thị Thắm, hộ thành viên chia sẻ: “Từ khi được hướng dẫn, hỗ trợ làm đạm cá, nhà tôi không dùng phân đạm urê nữa mà chỉ dùng đạm cá. Sử dụng đạm cá thì rau không xanh bằng đạm thông thường nhưng cây tươi tốt nhanh. Ngồng cải, một số loại quả cũng không bị cứng như bón đạm thường và thích nhất là không phải cách ly, không độc hại, phun xong hôm sau vẫn có thể thu hái rau.

Tại Hợp tác xã, đạm cá được Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh hỗ trợ, hướng dẫn quy trình sản xuất và được làm tại 1 điểm cho tất cả các hộ thành viên sử dụng chung. Anh Nguyễn Xuân Huy, Giám đốc Hợp tác xã Rau an toàn là người trực tiếp tham gia sản xuất đạm cá cho biết: Làm đạm cá trồng rau rất đơn giản, không tốn nhiều thời gian. Ban đầu mọi người lo mùi cá ủ sẽ khó chịu nhưng chúng tôi cho thêm một số loại quả vào trộn nên mùi cũng nhẹ, không nồng. Chất lượng của đạm cá trồng rau thì các hộ đều nhận thấy có nhiều ưu điểm so với đạm hóa học, làm cho cây trồng mềm, bóng quả và giảm sâu bệnh đi nhiều; không gây cứng quả, không phát triển quá nhanh dễ sâu bệnh như phân đạm urê.

Mở rộng thử nghiệm đạm cá trồng rau

Thực tế hiện nay, trên địa bàn tỉnh, hầu hết các hộ, hợp tác xã trồng rau sạch vẫn sản xuất rau theo phương thức sản xuất truyền thống tức là bón lót phân chuồng, các loại đạm vô cơ… dẫn đến thời gian cách ly lâu mà hiệu quả sản xuất không cao. Bởi vậy, bước đầu việc đưa sản phẩm đạm cá trồng rau vào sử dụng đã cơ bản khắc phục được những tồn tại đó. Loại đạm này cũng đang phát huy hiệu quả trên các diện tích rau màu được thử nghiệm.

Bà Ðào Thị Khuyên, Trưởng phòng Kỹ thuật (Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh) cho biết: Vụ thu đông năm nay, chúng tôi bắt đầu đưa vào thử nghiệm đạm cá trồng rau. Ðối với loại đạm này thời gian cách ly là không có, còn đạm vô cơ thì phải cách ly trên 20 ngày. Với các cây trồng có thời gian thu hoạch liên tục như rau ăn lá, đỗ leo… nếu sử dụng đạm vô cơ, đảm bảo được thời gian cách ly thì rau sẽ giảm chất lượng. Do đó chúng tôi tập trung vào các đối tượng rau có thời gian thu hoạch liên tục. Bước đầu chúng tôi đánh giá các loại rau được phun đạm cá sinh trưởng và phát triển tốt.

Thời gian tới, Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả cụ thể của đạm cá trồng rau; đồng thời hoàn thiện quy trình sản xuất và phổ biến rộng rãi đến các hộ trồng rau màu tại các địa phương. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về sản xuất hữu cơ thân thiện với môi trường và phát triển nền nông nghiệp sạch, bền vững.

Bài và ảnh: Nguyễn Hiền

Danh sách các bài viết: